Het grote kerstverwachtingen-dilemma: het moet gezellig zijn… maar dat is het niet altijd

Herken je dit ook…?

Ik ben Esther, 34, moeder van twee kleine kinderen — en ieder jaar neem ik me voor dat de kerstdagen dit keer écht ontspannen worden.
Je kent het vast wel: de boom staat prachtig, de lichtjes fonkelen alsof ze je persoonlijk willen feliciteren met je decoratie-skills, en het huis ruikt naar kaneel en kaarsen. Het ziet er allemaal zó gezellig uit dat je bijna zou vergeten hoeveel werk erin zit.

En geloof me: het was werk.

Ik had mezelf weer eens veel te veel op de hals gehaald.
Als licht chaotische perfectionist — met een hardnekkige neiging om iedereen tevreden te willen houden — was ik dagen bezig geweest met lijstjes, boodschappen, kleine cadeautjes, nog een keer boodschappen, het schoolkerstdiner, outfitjes voor de kinderen… noem maar op.
Maar toen alles eenmaal klaar stond, voelde ik toch even die trots.
Dit heb ik mooi gefikst.

Familie kwam binnen, vrolijk en warm. Jassen uit, kusjes, stemmen door elkaar heen, kinderen die naar de boom sprinten alsof daar de kerstman himself stond. Ik glimlach. Dit is wat ik wilde. Dit is kerst.

Maar binnen tien minuten begon het te kantelen.
Niet ineens — het kroop langzaam de kamer binnen.

De kinderen werden luider. Nog luider.
Ik probeerde met mijn moeder te praten, maar ik merkte dat ik de helft van haar zinnen verloor in een soort geluidswolk van spelende kinderen, verschillende gesprekken die door elkaar liepen en het gekletter uit de keuken.
Ik lachte maar vriendelijk, alsof ik alles begreep, want ja — het is kerst. Het hoort gezellig te zijn.

Maar ondertussen voelde ik een bekende spanning opbouwen, ergens tussen mijn schouders en mijn maag.
En terwijl ik dat nog probeerde weg te ademen, zag ik bij mijn oudste precies hetzelfde gebeuren: die kleine micro-signalen die alleen een moeder ziet.
Een frons, wat versneld ademhalen, drukker bewegen, korter reageren.
Ik zag het gebeuren alsof ik naar mijn eigen spiegelbeeld keek.

En toen — pats.
Een uitbarsting.
Een gil.
Een duwtje.
Tranen.
Roepende volwassenen.
Iemand die vindt dat ik moet ingrijpen.
Iemand anders die vindt dat kinderen “gewoon gezellig moeten doen”.
En ik daar middenin, met rode wangen, een overslaand hart en een stem die meer probeert te sussen dan dat ze echt iets voelt.

Het mooie kerstplaatje viel uiteen in losse stukjes.
Niet omdat iemand ondankbaar was.
Niet omdat iemand “ongedisciplineerd” was.
Maar omdat het — eerlijk is eerlijk — gewoon te veel was.
Voor de kinderen. Voor ons. Voor mij.

Die avond, toen iedereen weg was en het eindelijk stil was in huis, dacht ik alleen maar:

Waarom gebeurt dit bijna elk jaar?
En waarom had niemand me ooit verteld hoe intens kerst eigenlijk kan zijn?

Wat ik pas maanden later besefte

Een paar weken na kerst, toen het huis weer normaal aanvoelde en de laatste dennennaalden eindelijk verdwenen waren, bleef ik denken aan die onrust.
Het voelde alsof ik iets niet begreep.
Alsof we telkens tegen dezelfde muur opliepen zonder te weten waarom.

En omdat ik nou eenmaal zo ben — perfectionistisch, chaotisch en altijd op zoek naar waarom dingen gaan zoals ze gaan — ben ik gaan googelen.
Niet doelgericht, meer vanuit een soort moederlijke wanhoop, denk ik.
En gaandeweg begon ik dingen te lezen die me raakten.

Ik herkende zoveel in de verhalen die ik tegenkwam:
dat sommige kinderen juist drukker worden van overprikkeling,
terwijl anderen onderprikkeld raken en daardoor nóg meer gaan bewegen of zoeken;
dat tieners vaak doen alsof ze “oké” zijn terwijl ze van binnen borrelen;
en dat volwassenen — vooral moeders — hun eigen signalen van spanning zo goed weten te maskeren dat je pas merkt hoe vol je zit als je al ontploft.

En midden in die zoektocht kwam ik ook uit bij Toys and Tools.
Niet omdat ik iets specifieks zocht, maar omdat ik wilde begrijpen hoe ik mijn kinderen (en eerlijk: mezelf) iets meer houvast kon geven tijdens die drukke decemberdagen.
Ik heb daar uiteindelijk een paar kleine dingen besteld die me logisch leken:
voor elk kind een passende fidget (een NeeDoh Atomic voor de oudste, een Tangle voor de jongste),
en voor ons kind dat snel last heeft van geluid een paar Jippies oorkappen — die later ook op de kerstmarkt en met oud en nieuw goud waard bleken.
Voor na de drukte kocht ik een Ocean Wave-lamp, gewoon om even te kunnen landen na een dag vol prikkels.
Kleine dingen, maar ze voelden meteen als steun.

Wat ik het jaar daarna anders heb gedaan — en wat echt werkte

Ik had geen ingewikkeld plan hoor.
Dat werkt bij ons thuis ook helemaal niet.

Ik heb het zo klein mogelijk gemaakt — op “kerst met kinderen en schoonfamilie”-formaat.

1. Ik heb vooraf uitgesproken wat iedereen ongeveer kon verwachten

Niet als een strakke planning, maar gewoon duidelijkheid:

• wanneer komen we samen

• wanneer doen we cadeaus

• wanneer is rust oké

• wie kan waar zitten

Het klinkt simpel, maar die voorspelbaarheid gaf iedereen lucht.

2. Ik heb gezorgd dat er genoeg beweging én genoeg rust was

Ik had ergens gelezen dat dat hét verschil kan maken.

Dus:

• even buiten spelen voor het eten

• tussen het cadeautjes uitpakken door even pauze

• een rustige plek waar je je mag terugtrekken zonder dat iemand vraagt “gaat het wel?”

En ja… ik heb die plek zelf ook een paar keer gebruikt.

3. We hadden een “als het misgaat”-plan

Niet dramatisch, gewoon praktisch:

• als iemand te druk wordt: even pauze

• als iemand overprikkeld raakt: even naar de rustige plek

• als iemand boos wordt: niet straffen, maar ruimte geven

Het gaf zóveel minder spanning dat we vooraf al wisten:
“Als er iets gebeurt, dan weten we wat we doen.”

Hoe die kerst eruitzag

Het was niet perfect.
De kinderen maakten nog steeds ruzie om een cadeautje.
Ik had nog steeds rode wangen van de drukte.
En mijn man stond nog steeds nét iets te lang te praten met mijn vader waardoor ik het eten bijna liet aanbranden.

Maar het verschil zat ‘m in de sfeer.

Er was minder spanning.
Minder explosie.
Meer begrip.
Meer pauze.
Meer echte gezelligheid in plaats van verplichte gezelligheid.

En toen ik die avond op de bank plofte, besefte ik:

Het hoeft niet Netflix-perfect.
Het hoeft alleen maar menselijk te zijn.
Dan komt de rest vanzelf.

Wat ik je wil meegeven

Wat me misschien nog wel het meest heeft verrast, is hoe weinig er eigenlijk nodig was om het verschil te maken.
Niet grote veranderingen.
Niet een strak schema.
Niet zo’n Pinterest-perfect kerstplan waar je alleen maar nóg meer stress van krijgt.

Maar kleine, haalbare dingen:

Een beetje voorspelbaarheid.
Een beetje ruimte.
Een beetje minder prikkels.
En vooral: een beetje meer mildheid voor ons allemaal.

Ik denk dat ik jarenlang heb geprobeerd om kerst te laten voelen als in een film.
Zo’n scène waar iedereen lacht, de kinderen rustig op de grond zitten, de volwassenen met warme chocolademelk praten over het leven, en niemand ooit zijn stem verheft.
Maar dat is geen gezin—dat is fictie.

Ons echte leven zit vol mensen met eigen ritmes, eigen gevoeligheden, eigen manieren om spanning op te bouwen én af te reageren.
En eigenlijk… is dat oké.
Misschien zelfs mooi.

Wat ik nu weet, en wat ik je zó graag zou willen meegeven, is dit:

Kerst ontspant niet vanzelf.
Maar je kunt wél een omgeving creëren waarin iedereen zichzelf kan zijn.

Niet door alles perfect te plannen.
Maar door ruimte te maken voor:

• kinderen die wiebelen of friemelen

• volwassenen die even willen ontsnappen aan het lawaai

• tieners die zich onttrekken aan de drukte

• ouders die ook gewoon moe zijn

Dat is geen mislukt kerstfeest.
Dat is een écht kerstfeest.

Dit jaar heb ik nog een paar kleine aanpassingen toegevoegd—hier en daar wat extra momenten waarop we naar buiten gaan, een kort wandelingetje maken, wat bewuster ademhalen voordat we aan tafel gaan, en één ding dat ik nooit meer oversla:

Een plek in huis waar je even níet mee hoeft te doen.

Voor de kinderen.
Voor mijn man.
Voor mij.

En ik denk dat dát voor ons het nieuwe kersttraditie wordt.
Niet de perfect gedekte tafel.
Niet de perfecte cadeaus.
Maar de mogelijkheid om even terug te schakelen, zodat we daarna weer kunnen genieten.

Misschien is dat wel de enige “gezelligheid” die echt werkt:
die waarin iedereen mag ademen, voelen, lachen, huilen, pauzeren en verdergaan—zonder oordeel.

En als ik heel eerlijk ben? Dat is precies de kerst die ik mijn kinderen wil meegeven.
En mezelf ook.